ZET JE WERELD OP Z’N KOP MET SHIRSHASANA

2017-07-20T06:55:11+00:00 YOGA|

De yoga hoofdstand is één van mijn favoriete poses. Niet alleen omdat het een leuke uitdagende pose is, maar vooral omdat het voor mij een heerlijk rustgevend en meditatieve werking heeft. De hoofdstand, in het Sanskriet Salamb Shirshasana genoemd, wordt ook wel de koning van de asana’s genoemd vanwege zijn vele gezondheidsvoordelen. Shirsh staat voor ‘hoofd’ , asana voor ‘pose’ of ‘houding’ en salamb voor ‘ondersteuning’, oftewel de ondersteunde hoofdstand.

De hoofdstand kan in eerste instantie nogal intimiderend zijn en is ook zeker niet een pose die je zo even onder de knie hebt. Het beheersen van de hoofdstand vraagt kracht van je armen, schouders, borst en buikspieren, maar vooral ook om concentratie en bewustzijn. Het is de bedoeling dat je op je onderarmen en een klein beetje op je kruin rust. Zo zorg je ervoor dat er niet teveel gewicht op je hoofd en nek komt.

Do not worry that your life is turning upside down. How do you know that the side you are used to is better than the one to come? – Rumi

10 redenen om op je hoofd te staan

De hoofdstand heeft vele voordelen. Niet alleen lichamelijk, maar zeker ook mentaal. Hieronder bespreek ik de 10 meest voorkomende voordelen. Hoe langer je in de pose blijft staan, hoe beter de werking voelbaar zal zijn. Let daarbij ook goed op je ademhaling. Dit staat natuurlijk bij alle yogaposes centraal, maar vaak vergeten we dit als we iets nieuws en moeilijks leren. Door diepe lange ademhalingen, zeker de uitademhaling, is het makkelijker om stabiel, comfortabel en vol power op je hoofd te staan.

1. Rust voor het hart en vers bloed voor je hersenen.

Doordat het lichaam omgedraaid is, stroomt er meer zuurstofrijk bloed richting je hersenen. Ook zorgt de zwaartekracht ervoor dat er meer zuurstofarm bloed terugstroom naar het hart. Hierdoor geeft de omgekeerde houding rust aan het hart en vaatstelsel. Vers zuurstofrijk bloed is heel  belangrijk voor je hersenen. Het meeste mentale verval in de hersenen wordt namelijk veroorzaakt door een slechte bloeddruk en het verharden van aderen. Hierdoor kunnen de hersenen slecht zuurstof opnemen, wat uiteindelijk tot allerlei nare gevolgen kan leiden.

2. Stimuleert belangrijke regelsystemen in het lichaam.

Het is duidelijk dat de bloedstroom naar je nek en hoofd toenemen wanneer je op je hoofd staat, maar waarom is dat zo gezond? In deze gebieden van je lichaam zijn de belangrijkste regelmechanismen van het lichaam te vinden, zoals de hypothalamus, pijnappelklier en natuurlijk de hersenen zelf. De hypothalamus bevindt zich in onze hersenen en regelt ons autonoom zenuwstelsel. Deze regelt de werking van inwendige organen, zoals de ademhaling, spijsvertering en hartslag. De pijnappelklier stuurt vele andere hormoonklieren en draagt zo bij aan een algemeen hormoonbalans in ons lichaam. De hersenen houden zich eigenlijk continu bezig met alle aspecten van ons lichamelijke en mentale functioneren.

3. Kalmerende werking: het helpt tegen stress, angst en depressie.

Zoals ik al aangaf, sta ik vooral op mijn hoofd als ontspanning van mentale stress. Wanneer ik teveel in mijn hoofd leef of wordt overspoeld met gevoelens van angst, ga ik gewoon even lekker een paar minuten op mijn hoofd staan. Meestal 5 minuten, soms zelfs langer (pas hier mee op als je net begint!). Het helpt me om helderheid te creëren in mijn hoofd en mijn gedachten te observeren. Ik paste het bijvoorbeeld toe voor mijn yoga praktijkexamen om mijn zenuwen te verminderen en concentratie te verbeteren.

4. Verbetert concentratie en focus. 

Uit onderzoek is gebleken dat omgekeerde houdingen de hersenactiviteit met wel 14% kunnen verhogen. Door regelmatig op je hoofd te gaan staan kan het zorgen voor een betere concentratie, focus en geheugen.

5. Stimuleert de spijsvertering.

Doordat het zwaartepunt omdraait als je op je hoofd staat, komt ook het spijsverteringsstelsel tot rust. Spanningen in je buik en ingewanden nemen af, waardoor ze daarna weer beter kunnen functioneren. Ik heb dit zelf ervaren wanneer ik last had van constipatie. Even lekker op je hoofd staan en het gaat er alweer een stuk beter aan toe daarbinnen.

6. Versterkte rug, buik, schouders en armspieren.

Zoals ik al eerder aangaf heb je voor het oefenen van de hoofdstand je arm, rug, buik en schouderspieren nodig. Wanneer je eenmaal in de hoofdstand kan staan, zal je in het begin merken dat na een tijdje je armspieren beginnen te trillen of dat het in balans houden van je core nog best veel kracht en energie kost. Deze spieren train je tijdens de hoofdstand. Gelukkig zijn er ook andere manieren om deze spieren te trainen. Je kunt het dus ook omdraaien: een sterke rug, buik, schouders en armspieren hebben als voordeel dat je daarna lekker op je hoofd kan staan!

7. Stimuleert afvoer van schadelijke stoffen.

Het lymfestelsel is verantwoordelijk voor het afvoeren van afvalstoffen uit ons lichaam, de vochtbalans en het immuunsysteem. Door je lichaam op de kop te zetten, kan het net als het bloed profiteren van de zwaartekracht. Het lymfestelsel wordt zo gestimuleerd, waardoor afvalstoffen beter kunnen worden afgescheiden en het immuunsysteem wordt versterkt.

8. Positief effect op de bloeddruk

Het wordt vaak afgeraden om bij een hoge bloeddruk op je hoofd te gaan staan. Toch zorgt de omgekeerde houding er juist voor dat de bloeddruk beter gereguleerd kan worden. Dit komt doordat de baroreceptoren gestimuleerd worden met zuurstofrijk bloed, wat invloed heeft op de bloeddruk regulatie. Bij mijn opleiding werd geadviseerd om mensen die nog aan medicatie zijn uit voorzorgsmaatregelen niet op hun hoofd te laten staan. Wanneer ze in het verleden medicatie hebben gebruikt en nu niet meer, dan zou je in principe wel de hoofdstand kunnen doen. Raadpleeg in dit soort gevallen toch altijd van te voren een arts.

9. Verhoog je zelfvertrouwen.

De hoofdstand kan in het begin best wat angsten meebrengen. Oefen daarom altijd met een yogadocent die daarvoor opgeleid is. Het kan ontzettend goed zijn voor je zelfvertrouwen om angsten te overwinnen en je geest te verruimen. Er is meer mogelijk dan je dacht!

10. Voor altijd jong.

Verder blijkt dat omgekeerde houdingen een serieuze rol hebben bij het vertragen van het verouderingsproces van de hersenen. Sommige noemen ook dat het een natuurlijke ‘facelift’ geeft en er wordt zelfs beweert dat het grijze haren zou tegen gaan, maar hier laat ik me verder niet over uit. Just do it because it’s fun and because it feels good!

Voordat je nu direct op je hoofd springt, lees dit eerst!

De hoofdstand heeft ontzettend veel voordelen mits je deze op de juiste manier uitvoert. Een verkeerde aanpak kan juist zorgen voor (ernstige) blessures. Fouten die vaak worden gemaakt zijn een verkeerde uitlijning, verkeerde plaatsing van het hoofd, schouders die niet goed uitgeduwd zijn of een oppervlakkige snelle ademhaling. Wanneer je nog niet genoeg kracht in je armen, schouders en buik hebt om op een gecontroleerde manier in de hoofdstand te komen, laat je dan helpen tijdens de yogales door een gecertificeerde yogadocent. Spring niet in de hoofdstand! Lukt het nog niet op kracht, doe dan oefeningen om deze spieren sterker te maken, zoals de dolfijn, plank of boot houding. Ook push-ups helpen mee, al is dat vaak niet een van de favoriete oefeningen.

Het kan ook zijn dat je door bepaalde blessures of lichamelijke klachten de hoofdstand beter níet kunt doen. Wanneer je nek, rug of schouder klachten hebt kun je de hoofdstand (voorlopig) beter even laten voor wat het is.

Bij kinderen jonger dan 7 jaar is het schedel nog te zacht en gevoelig en kan de hoofdstand beter niet gedaan worden.

Mensen die last hebben van acute migraine aanvallen, hartproblemen, hoge bloeddruk, osteoporose, hypertensie of glaucoom kunnen de oefening ook beter overslaan. Ook bij ernstige verkoudheid moet je oppassen en kun je beter niet te lang op je hoofd staan. Luister vooral goed naar je eigen lichaam. De grens opzoeken is leuk, maar eroverheen gaan kan minder leuke gevolgen hebben.

Inversies

De hoofdstand is een inversie, een houding waarbij het hoofd lager ligt dan het hart. Is de hoofdstand op dit moment nog niks voor jou? Wees niet bang, om de voordelen van inversies te ervaren hoef je niet op je hoofd te staan. Een eenvoudige inversie is bijvoorbeeld de neerwaartse hondhouding of Ado Mukha Svanasana. Andere voorbeelden van inversies zijn de schouderstand (ook wel de koningin van de asana’s genoemd), een voorwaartse buiging of ploeghouding.

Wil jij de wereld ook eens vanuit een nieuw perspectief bekijken?

Een extra voordeel van deze pose is het geweldige gevoel op het moment dat je iets doet waarvan je dacht dat je het niet kon. Het moment dat je lichaam ineens de kracht en balans heeft gevonden om te blijven staan. Al is het maar voor 10 seconde! Ben je nieuwsgierig geworden en wil je het graag leren? Doe dan mee met de Hatha Yoga lessen. Tijdens deze lessen bouwen we rustig op naar de hoofdstand, die we elke week oefenen. Oefening baart kunst!

Geef een reactie