IS AYURVEDA VEGETARISCH?

2018-05-30T10:01:24+00:00 AYURVEDA, BODY|

Veel mensen denken dat Ayurveda een vegetarisch systeem is. Dit is simpelweg niet het geval. Er valt echter wel wat te zeggen over de vleesconsumptie van deze tijd, maar daar kom ik later nog op terug.

Eerst deel ik mijn eigen struggle op dit moment met het vegan zijn en vertel ik over de Ayurvedische visie op het consumeren van vlees en dierlijke producten. Vervolgens laat ik je zien welk constitutietype of dosha het beste vegan kan eten en wie daar toch voorzichtiger mee moeten zijn. Ten slotte geef ik je tips over hoe je – als je dan toch dierlijke producten nodig blijkt te hebben – vlees kunt consumeren op een gezonde en ethische manier. Het blijft natuurlijk altijd een kwestie van persoonlijke voorkeuren, idealen en lichaamsbehoeften, maar mocht je zelf twijfelen over het wel of niet eten van vlees en/of dierlijke producten dan kan dit artikel je daar wellicht mee helpen.

Mijn vegan struggle

Als geboren dierenliefhebber wilde ik als kind al geen vlees eten en ben ik jarenlang op en af vegetarisch geweest. Ook nu zit ik wederom op een twijfelpunt over het wel of niet eten van dierlijke producten. En dit keer heeft het niks te maken met sociale druk, maar puur met een aantal gezondheidsklachten.  Sinds een aantal jaar ben ik vegan gaan eten en ondanks dat ik daar om ethische redenen helemaal achter sta, ben ik de laatste toch veel gaan nadenken over de werkelijke natuur van de mens. Hebben we vlees nu wel of niet nodig? Overal ter wereld en al decennia lang wordt vlees gegeten. Als je mensen bestudeerd die nog helemaal in contact staan met de natuur en geen technologie kennen, zie je ze ook vissen vangen en op dieren jagen. Zit het dan toch niet in onze natuur? Zouden we het toch nodig hebben?

Natuurlijk zitten wij als mens in een continue evolutie en ontwikkelen we onszelf enorm op intellectueel, gevoels- en spiritueel niveau. We hebben een steeds groter empathisch vermogen en willen helemaal geen lieve schattige onschuldige dieren slachten voor ons eigen ‘genot’. Maar wat als het lichaam achterloopt op die ontwikkeling en moeite heeft om in balans te blijven zonder dierlijke producten?

Ja, maar al die wetenschappelijke bewijzen..

Ik weet dat er ontzettend veel wetenschappelijk bewijs is die het veganisme ondersteunen, maar ik weet ook dat die ‘bewijzen’ nooit 100% zijn. Dus hoe zit het dan met dat overige percentage die níet de voordelen ervan ervaren? En die wel gezondheidsklachten ontwikkelen?

Daarbij wordt in die onderzoeken vaak een vergelijking gemaakt met vleeseters – en dat betekent in deze tijd veel, hormoonvlees met een hoop giftige stoffen en barre leefomstandigheden voor de dieren – met mensen die een bewust (en dus vaak ook gezonder) plantaardig dieet volgen. Best logisch dat die tweede groep daar dan beter uit naar voren komt. Maar hoe zit het met de middenweg? Hoe zou de vergelijking zijn met een groep mensen die eens in de week of maand een stukje kwaliteitsvlees eten? En hoe zit het met dat ieder lichaam andere behoeften heeft om gezond te zijn?

Ayurvedische visie op vleesconsumptie

In Ayurveda is gezondheid nooit zo zwart wit. Hetzelfde geldt dus voor de consumptie van vlees. Wat voor het ene lichaamstype heel goed werkt, kan voor de andere helemaal niet werken. Dat betekent dus ook dat vlees niet per definitie slecht is voor je gezondheid, maar ook niet per sé slecht.

One man’s medicine is another man’s poison. 

In klassieke ayurvedische teksten hebben ze het zelfs over de medicinale werking die vlees kan hebben bij de behandeling van bepaalde ziekten. Het betekent echter niet dat iedereen vlees nodig heeft en al helemaal niet in de hoeveelheden die nu gemiddeld geconsumeerd worden. Voor sommige betekent het elke dag een klein stukje, voor de andere is twee keer in de maand voldoende en weer een andere voelt zich het beste zonder dierlijke producten.

Als je vegan of vegetariër wordt en je komt van een ongezonde leefstijl met enorm veel vlees en onzuivere voeding, dan is het niet meer dan logisch dat je je in eerste instantie geweldig goed voelt op een vegan dieet. Vlees wordt volgens de ayurveda namelijk gezien als zware ‘tamasische’ voeding. Dat houdt in dat het – bij overconsumptie – je lichaam en geest zwaar en loom maakt. Je spijsvertering wordt dan trager en zwakker en je geest minder helder. Als je vervolgens allemaal verse groente en fruit gaat eten, dan voel je je in eerste instantie natuurlijk weer een stuk lichter, vitaler en helderder. Op lange termijn kun je echter klachten gaan ontwikkelen, zoals verminderde of zelfs wegblijvende menstruatie, haarverlies, anemie en chronische vermoeidheid. Dit zijn signalen van je lichaam dat je misschien toch moet overwegen om dierlijke producten (als medicijn) weer toe te voegen aan je dieet.

De dosha’s en vlees

Over het algemeen hebben vata types de meeste behoefte aan vlees in hun dieet. Dat komt omdat vata’s van nature al erg licht en fragiel zijn en moeite kunnen hebben om zich goed te aarden. Vlees kan in dat geval helpen om je sterker en stabieler te voelen. Daarbij zijn de meeste alternatieven van vlees, zoals bonen en soja, ook niet altijd heel geschikt voor vata’s.

Let wel op. Vata is een dosha die tegenwoordig bij iedereen snel uit balans raakt door alle afleidingen en het snelle leven. Deze disbalans komt dan echter door een onstabiele geest. En hoewel voeding invloed heeft op de geest, werkt het natuurlijk ook andersom. Je geest heeft ook enorm veel invloed op je lichaam. Wat ik daarmee wil zeggen is dat soms meer mediteren en mindful leven een betere oplossing is dan vlees eten.

Voor kapha’s is het vegan dieet het meest geschikt. Vlees en zuivel zijn eigenlijk al veel te zwaar voor kapha’s. Zij halen veel meer voordeel uit lichte voeding en vooral veel groente. Wil je toch vlees eten, kies dan voor wit vlees of niet-vettige vis.

Pitta’s zitten er een beetje tussenin. Over het algemeen kunnen pitta’s goed leven op een vegan dieet en zullen ook het beste kunnen omgaan met een raw vegan dieet, al zal ik dat op lange termijn niet aanraden. Maar sommige pitta’s hebben toch voordeel bij een kleine hoeveelheid vlees. Uiteindelijk is ieder lichaam uniek en zal je bij jezelf moeten aanvoelen wat je wel en niet nodig hebt.

Maar ik wil écht geen vlees eten!

Een vegan dieet verhoogt over het algemeen de vata dosha. Dat betekent dat je zwaardere, warme en vochtige voeding nodig hebt om in balans te blijven. In eerste instantie kun je dit ook alleen met plantaardige voeding doen, maar merk je dat dit toch nog niet genoeg is en blijf je je moe voelen, overweeg dan dierlijke producten, zoals bouillon, kefir of eieren. En als dat nog niet genoeg is, is het wellicht toch nodig om – al is het maar tijdelijk – vlees te eten als medicijn. Ik ben van mening dat het niet de bedoeling is dat we hier op aarde zijn om te lijden.

Op een gezonde en ethische manier vlees consumeren

Het maakt eigenlijk niet uit of je vegan, vegetariër of een vleeseter bent. Wat veel belangrijker is voor je gezondheid én voor het milieu, is dat je bewust met je eten bezig bent en met waar het vandaag komt. Iemand die af en toe een eerlijk, biologisch en lokaal stukje vlees eet is veel beter bezig voor het milieu dan een vegan die voor een klein beetje sap een hele ananas, appel en komkommer opmaakt.

Uiteraard zal ik nooit aanmoedigen om bij te dragen aan de bio-industrie. Dat betekent dus dat dierlijke producten en vlees niet in de supermarkt gekocht kunnen worden. Vind een lokale biologische boer, waarbij je zeker weet dat de dieren een gezond en vrij leven hebben gehad, en koop daar al je dierlijke producten. Hiermee steun je ook nog eens de kleine boeren die het nu heel moeilijk hebben door de massa industrie, maar die wel de beste kwaliteit leveren en nog menselijke en ethische waarden hebben.

Denk je dat dat duur is? Bedenk dan dat op de lange termijn kwaliteit heel veel malen voordeliger is dan kwantiteit. Vlees is altijd bijzaak en niet het grootste onderdeel van je maaltijd en voedingspatroon. Ayurveda ondersteunt dus zeker wel het idee om veel minder vlees te eten en veel meer waarde te hechten aan kwaliteit dan aan kwantiteit.

Wat ik nu ga doen?

Ik denk nog niet dat ik het aankan om vlees te eten. Voor nu heb ik besloten om met een aantal supplementen te starten en eventueel wel af en toe dierlijke producten – zoals eieren, kefir en ghee – te nemen. Daarbij wil ik ook vooral meer gaan mediteren en rust inbouwen in mijn leven. Ik weet zeker dat mijn vele gedachten mede de oorzaak zijn van mijn vermoeidheid en menstruatiepijn. Daarbij heb ik net mijn eerste jaar als ondernemer achter de rug, waarbij ik behoorlijk veel van mezelf gevraagd heb. Ik hoop dat dit voor mij voldoende is om van mijn vermoeidheid en menstruatiepijn af te komen. Lukt dat niet dan begin ik eventueel met uit vlees getrokken bouillon. Binnenkort meer!

4 Comments

  1. Brigit 31/05/2018 om 07:45 - Antwoorden

    Mooie nuancering. Dat stemt tot nadenken.

  2. Laura 31/05/2018 om 08:57 - Antwoorden

    Goed omschreven! Das het mooie van Ayurveda: het is niet zwart-wit, maar kijkt wat goed voor jou is 🙏🏻

    • feedyourneed 01/06/2018 om 07:15 - Antwoorden

      Dankje! Ja fijn eigenlijk hè. In plaats van na te denken over wat nou wel en niet goed is, hoef je alleen maar te voelen wat goed is voor jezelf!

Geef een reactie