HOE DE DOSHA’S STRESS ERVAREN

2019-01-04T12:59:31+00:00 AYURVEDA|

Stress is niet altijd slecht. Een gezonde dosis stress is niks meer dan je lichaam die adrenaline en cortisol aanmaakt om een bepaalde situatie aan te gaan. Of dat nou een bedreigende situatie is of juist een situatie waarin je iets kunt bereiken. Een gezonde dosis stress geeft net even die energieboost die je nodig hebt om te kunnen bereiken wat je wilt bereiken.

Tegenwoordig ervaren we echter chronische stress. We stressen om dingen die niet nuttig zijn. Vervolgens gaan we er vaak ook nog op een verkeerde manier mee om, waardoor je steeds minder stressbestendig wordt omdat je niet goed hersteld van voorgaande stress. Op den duur raak je uitgeput: de burn-out. Om dat te voorkomen, wil ik je graag wat inzicht geven over stress en de verschillende dosha’s.  

De ene is sneller gevoelig voor stress dan de ander. En de ene zal er ook anders op reageren dan de ander. Dit is gerelateerd aan de dosha’s. Als je bewust bent van jouw dosha en jouw reactie op stress weet je ook wat je kunt doen om beter om te gaan met stress en om te herstellen van stress.

Vata in de stress

Vata is als de wind. Wisselvallig, onrustig, snel en subtiel. Vata heeft te maken met alle bewegingen in lichaam en geest, dus ook met het denken. Denken is namelijk beweging in de geest. Vata’s zijn over het algemeen erg gevoelig voor stress.

Als er te veel wind is, veranderd het in een tornado en tornado’s zijn moeilijk te controleren. Vata’s denken van nature al heel veel en heel snel. In een periode van stress denken ze zo snel en chaotisch, dat ze hun eigen gedachten niet meer kunnen bijhouden. Hierdoor voelen ze zich vaak heel onrustig, angstig of zenuwachtig. Soms zelfs zonder duidelijke reden.

Vata’s leven veel in hun hoofd en in de toekomst. Ze maken zich continu druk over wat ze moeten doen of over situaties waar ze geen controle over hebben. Wat als…? Ze overdenken situaties die nog nooit gebeurd zijn en hoogstwaarschijnlijk ook nooit gebeuren. Hierdoor slapen ze ook vaak slecht.

Voor vata’s is het belangrijk om te aarden, om weer terug te komen in het lichaam, terug in het nu. Meditatie, mindfulness, pranayama en rustige hatha of yin yoga zijn goede oefeningen voor vata’s. Realiseer je dat de meeste zorgen die je hebt ongegrond zijn en dat je geen controle hebt over al die situaties waar je je zorgen om maakt.

Pitta in de stress

Pitta’s leven met een to-do lijst en zorgen er ook voor dat alles wat er op staat aan het eind van de dag is afgevinkt. Het probleem is dat ze hun eigenwaarde hier ook aan hangen. Dus als het niet lukt, vinden ze zichzelf niet goed genoeg. Dan hebben ze gefaald.

Daarbij moet ook alles op rolletjes lopen. Als iets niet gaat volgens hun plan, dan raken ze in de stress. Pitta’s reageren daar op met frustratie, boosheid en irritatie. Ze kunnen zich snel afreageren op anderen, maar ook heel kritisch zijn op zichzelf.

Voor pitta’s is het belangrijk om in te zien dat hun waarde niet afhangt van wat ze bereiken of van hoe perfect ze alles doen. Pitta’s moeten leren om gewoon te zijn en dat dan ook alles al goed is. Dat betekent niet dat ze geen ambitieuze doelen meer kunnen stellen. Dat hoort nou eenmaal bij ze. Om in balans te blijven is het echter ook heel belangrijk om die andere zachtere kant te ontwikkelen.

Ook pitta’s kunnen profiteren van meditatie en yoga. Yin yoga is in dat geval het meest geschikt, omdat ze daarin leren loslaten en toelaten, zonder enkele prestatiegerichtheid.

Kapha in de stress

Kapha’s zijn van nature heel rustig en kalm. Over het algemeen zijn zij het meest stressbestendig. Ze maken zich niet zo snel druk en zijn goed geaard.

Veel mensen kunnen dan ook met al hun zorgen en problemen bij kapha’s terecht. Kapha’s zijn namelijk goede luisteraars en praten niet veel over zichzelf. Op den duur wordt het hen echter ook te veel. Dan krijgen ze het gevoel dat ze de last van de hele wereld op hun schouders dragen. En grenzen aangeven voor zichzelf zijn ze dan weer minder goed in.  Hierdoor gaan kapha’s zich nog meer terugtrekken, want ze willen geen last zijn voor anderen. Dit uit zich uiteindelijk in depressie, emotioneel eetgedrag en niet goed voor jezelf en je lichaam zorgen.

Voor kapha’s is het belangrijk dat ze hun hartslag omhoog krijgen, al is het maar voor 30 minuten per dag. Ze moeten in beweging komen. Denk aan hardlopen of vinyasa yoga. Ook moeten ze leren om hun gevoelens te uiten en om zichzelf ook eens op de eerste plaats te zetten!

Herken je jezelf in alledrie?

Het is logisch dat je het allemaal wel een beetje in je hebt, maar vaak springt er één wat meer uit. Als ik veel dingen op mijn bordje krijg, voel ik al snel druk en ervaar ik een angstig en onrustig gevoel. Dat is vata. Als ik echt midden in de dikke stress zit, reageer ik over het algemeen met irritatie en frustratie. Echt pitta dus. Maar dit komt ook omdat ik nog niet zo goed ben in het aangeven van mijn grenzen (kapha), waardoor ik ook sneller gestresst raak!

Verschillende momenten vragen dus om andere oplossingen. Mijn vata stress ontstaat wanneer ik heel erg in mijn hoofd zit. Op dat moment is het belangrijk dat ik meer in mijn lichaam ga en meer in het nu ga leven. Angst ontstaat door te denken in de toekomst. Op het moment dat ik midden in de pitta stress zit, moet ik gewoon even een rustmomentje nemen. Yin yoga doen! En daarna weer met een rustig gevoel verder. Daarbij is het goed om assertiever te worden, oftewel kapha in balans brengen, om niet meer zo snel over mijn grenzen heen te gaan!

Hoe ga jij om met stress? En in welke dosha’s herken jij je het meest?

Geef een reactie