AYURVEDA & DE MENSTRUATIECYCLUS

2020-07-29T10:32:22+00:00 AYURVEDA|

Als jong meisje had ik al last van heftige menstruatiepijn. Maar toendertijd werd mij verteld dat dit er voor sommigen nou eenmaal bij hoorde en dat ik gewoon ‘pech’ had. Inmiddels, jaren later en een hele zoektocht verder, weet ik één ding heel zeker: menstruatiepijn is niet normaal!

In mijn zoektocht kwam Ayurveda op mijn pad. Volgens Ayurveda is je menstruatie een natuurlijk ontgiftingsproces van het lichaam dat niet pijnlijk of oncomfortabel hoort te zijn. Menstruatiekrampen en andere menstruatieklachten zijn tegenwoordig misschien veel voorkomend, maar dat betekent niet dat ze normaal zijn.  

De menstruatiecyclus is een spiegel

Volgens Ayurveda is onze menstruatiecyclus als een spiegel voor onze algehele gezondheid. Het zijn signalen die kunnen dienen als een extra diagnosemiddel voor vrouwen om zo af te kunnen leiden welke dosha’s uit balans zijn. Alles van de menstruatiecyclus, zoals de regelmatigheid, bloedkwaliteit, hoeveelheid bloed en andere klachten zoals pijn, een opgeblazen gevoel of vermoeidheid, kunnen je iets vertellen over jouw gezondheid. Pijnstillers, de hormonale pil of andere anticonceptiemiddelen die onze natuurlijke cyclus verstoren maskeren de onderliggende disbalansen. Het zijn geen échte oplossingen, ze zorgen niet voor genezing, ze onderdrukken alleen wat er gaande is in je lichaam. Wanneer er niet wordt gekeken naar deze onderliggende oorzaken kan dit grote gevolgen hebben later in het leven zonder dat je het echt doorhebt. Daarbij zal je je nooit echt optimaal voelen als er disbalansen sluimeren ook al verdoof je de meest heftige symptomen.

Nou ben ik niet tegen het gebruik van pijnstillers en zal ik ook niet zomaar zeggen dat je nu per direct moet stoppen met de pil. Als geen ander weet ik hoe vreselijk deze pijn kan zijn voor sommige vrouwen en meisjes. En pijn vraagt enorm veel van je levensenergie, terwijl we die juist nodig hebben om te kunnen helen. Maar je kan het wel naast elkaar doen. De root cause aanpakken door voeding, leefstijl en kruiden en dan langzaam van de pijnstillers of pil af gaan. 

De fasen van de menstruatiecyclus

Als vrouw gaan we iedere maand door verschillende fasen, zowel lichamelijk als emotioneel, mentaal en energetisch. Deze natuurlijke cyclus wordt in ons huidige lineaire systeem compleet genegeerd, door zowel mannen als vrouwen en de hele cultuur eromheen. Ik ben van mening dat dit een enorme impact heeft op onze gezondheid en daarmee ook één van de grootste oorzaken is van de toename in hormonale klachten, menstruatieklachten en vruchtbaarheidsproblemen.

Iedere fase heeft haar eigen energie, mogelijkheden en uitdagingen. Wanneer we leren mee te bewegen met die energetische en fysieke veranderingen, zullen we meer flow en energie ervaren. De mannenmaatschappij leert ons om te pushen en elke dag te presteren, omdat deze waarden zijn geïdealiseerd. Maar dit resulteert vaak ook in chronische vermoeidheid, allerlei andere lichamelijke klachten en vooral ook een grote leegte van binnen. Want als al je energie gericht is op presteren is er geen ruimte om naar binnen te keren en te voelen wat écht goed voelt voor jou en waar je nou écht blij van wordt en voldoening uithaalt. De vrouwelijke cyclus leert ons dat er ruimte is voor innerlijke reflectie, dromen, rust, en op de juiste momenten natuurlijk ook actie en productiviteit. 

De menstruatiecyclus en de doshas

Afbeelding: Manou Visschedijk


Volgens Ayurveda wordt iedere fase gedomineerd door één van de drie dosha’s.

Weet je niet wat dosha’s zijn, vraag dan mijn gratis Ayurveda mini-cursus aan!

De menstruatiefase
De menstruatiefase, de fase waarin we menstrueren, wordt gedomineerd door de vata dosha. Vata is verantwoordelijk voor alle bewegingen in het lichaam en in dit geval voor de neerwaartse en uitgaande beweging van het menstruatiebloed. Het is een tijd van loslaten en een natuurlijke manier van detoxen voor het lichaam.
De dominerende vata dosha in deze tijd zorgt ervoor dat we meer gevoelig en intuïtief zijn. Het is een tijd om rust te nemen, naar binnen te keren en op te laden. Het is ook een mooi moment om te reflecteren op de vorige maand en nieuwe intenties te zetten voor de komende cyclus.

Om vata te balanceren is het belangrijk om grondende, zachte en makkelijk verteerbare voeding te eten en rustmomenten te nemen om naar binnen te keren.

De pre-ovulatiefase
Na de menstruatiefase volgt de pre-ovulatie fase. Oestrogeen neemt toe en zorgt ervoor dat het endometrium (baarmoederslijmvlies) in de baarmoeder weer begint op te bouwen.

Volgens Ayurveda is dit de kapha fase van de cyclus. Kapha zorgt voor groei en het zorgt dat je weer kracht, vitaliteit en energie opbouwt. Oestrogeen is ook meer een kapha-hormoon, omdat het ons juicy houdt en het zorgt voor een stralende zachte huid.

In deze fase voel je je meer down to earth. Het is een goed moment om met nieuwe projecten te starten en in actie te komen. Het is ook belangrijk om genoeg lichamelijke beweging te krijgen zodat de energie niet stagneert.

Oestrogeen neemt steeds meer toe tijdens deze fase totdat het zijn piek bereikt tijdens ovulatie. Dit is wanneer een volgroeide eicel uit de eierstok loskomt op weg naar de baarmoeder. Rond deze dagen voelen vrouwen zich vaak ‘on top of the world’ en vol energie (wanneer ze in balans zijn).

De post-ovulatiefase
De post-ovulatiefase wordt gedomineerd door de pitta dosha. Het vuur-element van pitta laat zich hier zien als een kleine verhoging van de lichaamstemperatuur (door de stijging van progesteron). Ook kun je in deze fase ervaren dat je meer trek heb. Als je je lichaam niet goed voedt met voedende en grondende voeding, kan dit leiden tot cravings of gevoelens van irritatie.

Pitta brengt een bepaalde intensiteit met zich mee, waardoor deze fase emotioneel vaak als een uitdagende fase wordt gezien.

In deze fase heb je een gemiddelde energie die steeds meer begint af te nemen. Het is een goede fase om projecten af te ronden en dingen op te ruimen, om je zo voor te bereiden op een paar dagen van rust tijdens de menstruatiefase.

Wanneer pitta dosha uit balans is kun je dat in deze tijd merken in de vorm van acne op je gezicht of PMS symptomen zoals irritaties en hoofdpijn.

Om pitta in balans te houden is het belangrijk jezelf niet te pushen tijdens deze fase, maar meer mee te gaan met de flow van je energie en behoeften. Neem de tijd om opkomende emoties toe laten en te voelen. Deze fase is minder geaccepteerd in onze maatschappij, maar het is juist heel belangrijk om in deze fase je grenzen aan te geven en genoeg me-time te nemen.

Heb je last van menstruatieklachten? Met voeding en leefstijl kunnen we heel veel! Een Ayurvedisch consult kan je hierin meer inzichten geven. Klik hier voor meer informatie.

Geef een reactie