AYURVEDA – DE KUNST VAN HET LEVEN

2018-03-29T13:40:36+00:00 AYURVEDA, BODY|

Ieder mens is uniek. Je hebt je misschien wel eens afgevraagd waarom de één ontzettend veel energie heeft, terwijl een ander veel meer rust nodig heeft. Of waarom sommige mensen alles kunnen eten en toch slank blijven, terwijl anderen altijd op hun gewicht moeten letten.

Op internet zijn talloze dieetadviezen te vinden. De één raad een hoog eiwit dieet aan, de ander juist een hoog koolhydraten dieet met zo min mogelijk vet. Weer anderen zweren bij een 100% raw food dieet. En allemaal beweren ze dat hun dieet of leefstijl het beste is, wat ze vervolgens onderbouwen met talloze wetenschappelijke onderzoeken die hun visie ondersteunt. De wetenschappelijke onderzoeken die de visie niet helemaal ondersteunen worden vanzelfsprekend buiten beschouwing gelaten.  De vraag is dus, hoe kunnen we nou nog weten wat het beste is, wat werkt nu écht?

Althans, dat is de vraag die veel mensen stellen. Alles lijkt elkaar tegen te spreken. Maar misschien stellen we wel de verkeerde vraag.

Misschien zouden moeten vragen: Wat is het beste voor mij? En wat is het beste op dít moment?

Ieder mens is uniek en ieder mens verandert voortdurend gedurende zijn leven. Er is dus geen one size fits all.

Dit is wat ayurveda ons kan leren. Ayurveda laat ons zien wat jou eigen unieke patronen zijn van zowel je lichaam als geest. Door deze te herkennen kun je hierop je leefstijl en voeding aanpassen.

Wat is ayurveda?

Ayurveda bestaat uit de woorden ayur, wat leven of vitaliteit betekent, en veda, wat kunst of wetenschap betekent. De ayurveda beschrijft dus de wetenschap of kunst van het leven.

Ayurveda heeft zijn oorsprong in India. Het is een gezondheidsleer met een holistische aanpak, waarbij lichaam, geest en ziel als één geheel worden gezien. De ayurvedische visie op gezondheid is niet alleen de afwezigheid van ziekte, maar een algeheel welzijn. Zowel fysiek, mentaal, emotioneel als spiritueel. Volgens de ayurveda kan men alleen in gezondheid zijn doel op aarde bereiken.

Ayurveda en reguliere geneeskunde

Er zijn een aantal verschillen tussen de ayurveda en westerse geneeswijze:

  • In de westerse geneeskunde wordt meestal eerst gekeken naar de symptonen die het fysieke lichaam laat zien, terwijl de ayurveda het geheel van lichaam, geest en ziel bekijkt. Deze zijn tenslotte met elkaar in verbinding en beïnvloeden elkaar continu. Zo kan een slechte stoelgang veroorzaakt worden door een emotioneel probleem. Wanneer je dan medicijnen gaat slikken om de stoelgang te verbeteren, los je nooit de oorzaak van het probleem op en blijf je afhankelijk van medicijnen.
  • De ayurveda gaat uit van het zelf genezend vermogen van de mens. Ayurveda helpt om het lichaam zijn eigen kracht weer terug te geven, zodat het lichaam vervolgens zichzelf kan helen. In het westen zie je meer afhankelijk tussen patiënten en dokters. Zij geloven dat de dokter of bepaalde medicijnen hun lichaam kan herstellen.
  • Ayurveda heeft een andere kijk op het hebben van fysieke of mentale ziekten of ongemakken. Volgens de ayurveda zijn deze ‘negatieve’ ervaringen mogelijkheden om onszelf tot groei en meer bewustzijn te brengen. In de westerse geneeskunde wordt elke ziekte of ongemak als iets gezien wat we zo snel mogelijk willen uitroeien, en meestal met behulp van medicijnen of chirurgie.

Het gaat er niet om of de één beter is dan de ander. Zeker in de huidige maatschappij is de westerse wetenschap ook absoluut onmisbaar. Beide hebben we nodig en beide kunnen van elkaar leren.

Zo kunnen wij, als westerlingen, leren om beter voor onszelf te zorgen, verantwoordelijkheid te nemen voor ons lichaam en vertrouwen hebben in het zelf herstellend vermogen ervan.

Een ziekte of pijntje is een signaal van je lichaam dat er iets moet veranderen. We kunnen leren hiernaar te luisteren, in plaats van deze te onderdrukken met medicijnen. Zeker bij chronische aandoeningen kan de ayurveda ons helpen en zelfs genezen. Een ayurvedische behandeling kan bijvoorbeeld bestaan uit een veranderde leefwijze en voedingspatroon, massage, psychotherapie, meditatie en kruidentherapieën.

Ayurveda en voeding

Voeding speelt een belangrijk rol binnen de ayurveda. Onze gezondheid is niet alleen afhankelijk van het soort voedsel dat we eten, maar juist van onze mogelijkheid om dit voedsel te verteren en opnemen. Het spijsverteringssysteem wordt dan ook gezien als één van de belangrijkste fundamenten voor een goede gezondheid. Wanneer voedsel niet goed kan worden verteerd en opgenomen worden in het lichaam, worden onze cellen, weefsels en diepere lichamelijke processen niet goed gevoed en kunnen er allerlei klachten en ziekten ontstaan.

Men leidt een lang en gezond leven als het spijsverteringsvuur goed functioneert. In de ayurveda wordt dit agni genoemd. De stofwisseling of agni bestaat uit meer dan alleen het verteren van voedsel. Ook emoties of prikkels van buitenaf, moeten als het ware ‘verteerd’ worden. Ook hier zie je duidelijk de geest-lichaam verbinding. Iemand die veel piekert, zal ook zijn eten niet goed verteren.

Wat is gezond voor jou?

Het is onmogelijk om zo’n oude, traditionele en complete gezondheidsleer samen te vatten in één artikel. Hieronder worden slechts een paar basis principes beschreven, om beter inzicht te geven in hoe de ayurveda te werk gaat.

Ayurveda gaat uit van drie levensenergieën, die de 5 elementen, ether, lucht, vuur, aarde en water bevatten. Deze drie dosha’smoeten in de juiste balans zijn voor een goede gezondheid. Wij hebben al deze dosha’s in ons zitten, maar wel ieder in een unieke verhouding. De dosha’s zijn als volgt:

  • Vata (ether en lucht) – representeert transport (bloedsomloop, ademhaling, zenuwstelsel)
  • Pitta (vuur en water) – representeert transformatie (stofwisseling)
  • Kapha (water en aarde) – representeert structuur (gewrichten, weefsel, botten)

Iedereen heeft vanaf zijn geboorte al een unieke combinatie van deze elementen in zich, maar vaak zijn er 1 of 2 die overheersen. Bij sommigen zijn ze alle drie vrijwel gelijk verdeeld. Dit wordt ook wel je constitutie genoemd. Deze is aangeboren en houden we de rest van ons leven. Ons eetpatroon kunnen we hierop aanpassen, zodat we onze dominante dosha(‘s) in evenwicht houden en niet teveel stimuleren.

Zo heb ik bijvoorbeeld een Pitta-Vata constitutie. Soms is pitta wat hoger, soms is vata wat hoger. Het is aan mij om deze in balans te houden met de juiste voeding en leefstijl. Dat betekent dat ik een eetpatroon volg dat vata of pitta verlaagd. Voor mij werkt een 100% raw food dieet bijvoorbeeld absoluut niet. Ik heb een tijd gehad dat ik, na het lezen van een paar overtuigende boeken, dacht dat dit het meest gezonde dieet zou zijn. Maar gezond voelde ik me absoluut niet. Ik was ontzettend moe en kreeg last van een opgeblazen buik. Nu weet ik dat mijn spijsvertering helemaal niet sterk genoeg was om zoveel rauw eten aan te kunnen. Daarbij verhoogde ik daarmee juist mijn vata en raakte ik uit balans.

Benieuwd wat jou dosha is? Doe dan eens deze test.

Een optimaal dieet

Om het optimale dieet voor jóu te bepalen op dít moment, moet je met de volgende aspecten rekening houden:

  • Je indivuduele verterings capaciteit
  • Je mind-body constitutie (dosha).
  • Huidige disbalansen
  • Seizoen en klimaat
  • De levensfase waarin je zit

Geef een reactie